الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

247

تفسير مجمع البيان (فارسى)

انداخته و فرمود : ( وَ ما أَدْراكَ مَا الْقارِعَةُ ) ميفرمايد اى محمد تو نميدانى حقيقت امر آن و كنه وصف آن بطور تفصيل و مشروح چيست ، و البتّه آن را بطور اجمال و مختصر ميدانى ، سپس خداوند سبحان آن را بيان كرد كه چه وقت مىشود ، پس فرمود : ( يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَراشِ الْمَبْثُوثِ ) روزى كه مردم مانند ملخ پراكنده هستند ، تشبيه فرموده ، مردم را در روز انگيزش و قيامت به آن ملخهايى كه در آتش هجوم برده و ريخته ميشوند ، قتاده گويد آن پرنده‌اى است كه در آتش و چراغ ميفتند ( پروانه ) ابو عبيده گويد ، آن پرنده‌ئيست كه نه مگس است و نه پشه زيرا آنها هر گاه برانگيخته ميشوند بهم مىريزند ، پس فراش ملخ يا پروانه وقتى كه پريد و جست بيك طرف متوجّه نميشود ، پس اين آيه دلالت مىكند بر اينكه ايشان در روز قيامت ترسيده و در مقاصد و هدفها بر حجّتهاى مختلفى متوجه ميشوند ، و اين مانند قول خدا كَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ است . ( وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ ) و مىباشد كوه‌ها مانند پشم رنگين حلاجى شده و معنايش اينست كه كوه‌ها از جاى خود حركت كرده و سبك سير ميگردند ، سپس خداوند سبحان احوال مردم را ياد نموده و فرمود : ( فَأَمَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ ) پس امّا آنكه حسناتش وزين‌تر و خوبيهايش بيشتر باشد . ( فَهُوَ فِي عِيشَةٍ راضِيَةٍ ) پس او در زندگى خوشى است يعنى معيشتى